شناخت فرش
آن‌چه فروشنده می‌گوید و روی برچسب می‌نویسد، با چند واژه قابل سنجیدن است. این‌جا همان چند واژه را کوتاه آورده‌ایم.
رج، شانه و تراکم
فرش پرزدار شبکه‌ای از گره‌هاست؛ هرچه گره‌ها ریزتر و بیشتر باشند، نقش ظریف‌تر کشیده می‌شود. درست مثل وضوح عکس.
- رج در فرش دستباف: شمار گره‌ها در یک ردیف به پهنای حدود ۷ سانتی‌متر. فرش ۳۰ رج درشت‌بافت است و ۷۰ رج به بالا ریزبافت.
- شانه در فرش ماشینی: شمار گره‌ها در پهنای یک متر. ۷۰۰، ۱۰۰۰، ۱۲۰۰ و ۱۵۰۰ شانه رایج است.
- تراکم در فرش ماشینی: شمار گره‌ها در درازای یک متر. حاصل‌ضرب شانه در تراکم، شمار گره در هر متر مربع است.
هر سه دایره یک تکهٔ ۳ سانتی‌متری از همان نقش‌اند. در صفحهٔ هر فرش، ذره‌بین همین را با تراکم واقعی آن فرش نشان می‌دهد.
دستباف یا ماشینی
- پشت فرش دستباف همان نقش رو را با گره‌های کمی ناهمسان نشان می‌دهد؛ پشت فرش ماشینی یکدست و منظم است.
- ریشهٔ فرش دستباف ادامهٔ چله‌هاست؛ در فرش ماشینی ریشه را اغلب جدا می‌دوزند.
- کمی ناهمسانی در اندازه و نقش، نشانهٔ دست است، نه عیب.
گره فارسی و ترکی
گره فارسی (نامتقارن) دور یک چله پیچیده می‌شود و از کنار چلهٔ دیگر می‌گذرد؛ نقش را نرم‌تر و ریزتر می‌کشد. گره ترکی (متقارن) دور هر دو چله می‌پیچد و محکم‌تر است؛ در تبریز، هریس، بیجار و آذربایجان رایج است. گلیم پرز ندارد و نقشش با پود بافته می‌شود.
طرح‌ها
اندازه‌ها
در بازار فرش را با نامش می‌خرند، نه با سانتی‌متر. اندازهٔ واقعی هر فرش چند سانتی‌متر با این عددها فرق دارد.
| نام | اندازهٔ تقریبی (سانتی‌متر) | مساحت |
|---|
اندازهٔ مناسب اتاق خودتان را پیدا کنید
نگهداری
- هر شش ماه فرش را ۱۸۰ درجه بچرخانید تا آفتاب و رفت‌وآمد یک‌طرفه نسابدش.
- جاروبرقی را در جهت خواب پرز بکشید و برس چرخان را روی فرش دستباف خاموش کنید.
- لکه را فوری با پارچهٔ سفید و آب سرد بگیرید؛ نسایید.
- شست‌وشوی کامل را به قالیشویی بسپارید که فرش دستباف را جدا و بی‌مواد سفیدکننده می‌شوید.
- برای نگهداری طولانی، فرش را رول کنید (نه تا) و با نفتالین یا اسطوخودوس در جای خشک بگذارید.